
Pomarańczową paradą i prezentacją kultury holenderskiej Toruń uczcił 27-28 września przypadające w 2008 roku 20-lecie współpracy z partnerską Lejdą. Znani torunianie wcielili się w postacie z obrazu urodzonego w Lejdzie słynnego malarza Rembrandta van Rijn.
20-lecie partnerstwa z Toruniem Lejda świętowała od 12 września 2008 r. W holenderskim mieście zostały otwarte wystawy fotograficzne o Toruniu, w lejdejskich kinach wyświetlano polskie filmy, w księgarniach prezentowano polską literaturę, miejscowe restauracje serwowały polskie dania. Z dwoma koncertami wystąpił w Lejdzie toruński pianista jazzowy Bogdan Hołownia. 16 września został rozegrany maraton z Hagi do Lejdy, poświęcony 20-leciu naszych miast.
Toruńskie obchody rozpoczęły się 26 września i potrwają do 1 października. W Dworze Mieszczańskim została otwarta międzynarodowa wystawa fotograficzna, będąca plonem tegorocznego pleneru "Toruń w Bliźniaczym Obiektywie III Edycja". Swoje prace pokazują tam fotograficy z Torunia oraz miast bliźniaczych: Aleksander Podoprigorov (Kaliningrad, Rosja), Sabina Paprocka (Swindon, Anglia), Otfried Rumbach (Getynga, Niemcy), Branislav Padyšák (Czadca, Słowacja), Nataśa Kośmerl (Novo Mesto, Słowenia), Terho Aalto (Hámeenlinna, Finlandia), Katarzyna Pisarczyk, Monika Witkowska, Karolina Puławska, Marek Czarnecki i Jacek Szczurek. Wstęp wolny.
W sobotę, 27 września przez toruńską starówkę przeszła pomarańczowa parada (to narodowy kolor Holandii). Wzięli w niej udział mieszkańcy obu miast, zastępca burmistrza Lejdy John Steegh i prezydent Torunia Michał Zaleski, członkowie Towarzystwa Miast Partnerskich Torunia. Torunianie mieli też okazję spróbować holenderskich potraw oraz nauczyć się holenderskich słów i piosenek. Holenderski piknik na wesoło” odbył się w ogródku przy Dworze Mieszczańskim.
Wieczorem w Kamienicy pod Gwiazdą wspominano początki współpracy Torunia i Lejdy. John Steegh podarował Toruniowi w prezencie rycinę z widokiem XVII-wiecznej Lejdy, prezydent Michał Zaleski zrewanżował się grafiką Torunia. Specjalną statuetkę lejdejskiego bohatera Cornelisa Joppensa - chłopca, który zasłynął podczas oblężenia Lejdy przez Hiszpanów - otrzymał Piotr Konstanty z Towarzystwa Miast Partnerskich Torunia, wieloletni animator współpracy z Holendrami.
W rocznicowych obchodach wzięła udział efektowna grupa mieszczan holenderskich z XVII wieku, w których rolę wcielili się znani ludzie kultury z Torunia, m.in.: prof. Wiesław Smużny, prof. Witold Chmielewski, Lech Tadeusz-Karczewski, Bogdan Hołownia, Zbigniew Krzywański i Dariusz Przewięźlikowski. Ich historyczne stroje nawiązywały do słynnego obrazu Rembrandta "Wymarsz strzelców", który w historii zyskał miano "Straż nocna".
Sensacyjną wersję okoliczności powstania obrazu przedstawił Peter Greenway, którego film z 2007 r., z liczną obsadą polskich aktorów, został zaprezentowany 28 września w Naszym Kinie. Przed projekcją o dziele Rembrandta opowiedziała widzom Alicja Saar-Kozłowska z UMK, a historyczna grupa toruńsko-holenderska utworzyła w kinie "żywy obraz".
Kolejne projekcje filmów holenderskich odbędą się w Klubie Od Nowa: 29.09. godz. 18:00 "Zwrotniczy", godz. 20:00 "Bliźniaczki" oraz 30.09. godz. 18:00 "Czarna księga". Wstęp wolny. W tych dniach w toruńskich szkołach odbywać się też będą prelekcje pt. "Czy znasz Holandię?"
Obchody 20-lecia partnerstwa, przygotowane przez miasto i Towarzystwo Miast Partnerskich Torunia, potrwają do 1 października 2008 r.
***
Licząca 113 tys. mieszkańców LEJDA, położona w pobliżu Amsterdamu, należy do najstarszych miast niderlandzkich. Podobnie jak Toruń prawa miejskie otrzymała w XIII wieku. Stare centrum zachwyca zabytkową architekturą i urokliwym labiryntem wąskich uliczek, splecionych siecią kanałów, pokrywających się z linią średniowiecznych murów miasta. W Lejdzie mieści się również najstarszy holenderski uniwersytet, założony w 1575 r. oraz ważne instytucje naukowo-badawcze i towarzystwa naukowe: Biblioteka Uniwersytecka, Biblioteka Literatury Niderlandzkiej i obserwatorium astronomiczne. Miasto jest też znanym ośrodkiem gospodarczym - słynie z handlu tulipanów, przemysłu maszynowego, kosmetycznego i włókienniczego. W Lejdzie urodził się w 1606 r. Rembrandt Harmenszoon van Rijn, malarz, rysownik i grafik uznawany za jednego z największych artystów europejskich.
Toruń współpracuje z Lejdą od 1988 r. Kontakty prowadzone są głównie poprzez Towarzystwo Miast Partnerskich Torunia. Jego siedziba mieści się w toruńskim Dworze Mieszczańskim, średniowiecznym budynku, wyremontowanym z pomocą finansową Holendrów. Tam odbywają się wspólne spotkania, poplenerowe wystawy malarstwa i fotografii z obu miast. Od lat 90. organizowana jest wymiana mieszkańców Torunia i Lejdy. Co roku w maju przedstawiciele Torunia wyjeżdżają do Lejdy, natomiast w październiku w ramach wymiany Holendrzy odwiedzają Toruń. Kontakty te dotyczą w szczególności sfery kultury, ochrony środowiska, życia gospodarczego, turystyki, ochrony zdrowia, oświaty, nauki i promowania Torunia.<www.torun.pl>